Union of European Football Associations, w skrócie UEFA, to Unia Europejskich Związków Piłkarskich, organizacja powołana w 1954 roku w Bazylei w celu głębszej i trwałej współpracy związków piłkarskich w Europie. UEFA jest organizatorem największych cyklicznych europejskich festiwali piłki nożnej: Pucharu Ligii Mistrzów, Pucharu UEFA, Superpucharu Europy UEFA oraz Mistrzostwa Europy, które w roku 2012 odbędą się w Polsce i na Ukrainie.
Organizacja ma swoją siedzibę w szwajcarskim mieście Nyon i zrzesza aktualnie 53 federacje narodowe:
|
Albania
|
Andora
|
Anglia
|
Armenia
|
Austria
|
|
Azerbejdżan
|
Belgia
|
Białoruś
|
Bośnia i Hercegowina
|
Bułgaria
|
|
Chorwacja
|
Cypr
|
Czarnogóra
|
Czechy
|
Dania
|
|
Estonia
|
Finlandia
|
Francja
|
Grecja
|
Gruzja
|
|
Hiszpania
|
Holandia
|
Irlandia
|
Irlandia Północna
|
Islandia
|
|
Izrael
|
Kazachstan
|
Liechtenstein
|
Litwa
|
Luksemburg
|
|
Łotwa
|
Macedonia |
Malta |
Mołdawia |
Niemcy |
|
Norwegia |
Polska |
Portugalia |
Rosja |
Rumunia |
|
San Marino |
Serbia |
Słowacja |
Słowenia |
Szkocja |
|
Szwajcaria |
Szwecja |
Turcja |
Ukraina |
Walia |
|
Węgry |
Włochy |
Wyspy Owcze |
Monako i Watykan nie należą do UEFA, pomimo swojej geograficznej i historycznej przynależności do „starego kontynentu”
UEFA szefowali kolejno:
- Ebbe Schwartz (1954 - 1962)
- Gustav Wiederkehr (1962 - 1972)
- Artemio Franchi (1972 - 1983)
- Jacques Georges (1983 - 1990)
- Lennart Johansson (1990 - 2007)
- Michel Platini (od 2007)
Najważniejsze rozgrywki organizowane przez UEFA:
- Liga Mistrzów UEFA
(UEFA Champions League) to międzynarodowy turniej piłki nożnej rozgrywany cyklicznie od jesieni do wiosny przez najlepsze kluby piłkarskie państw kontynentu europejskiego, wyłonione w ramach rozgrywek najwyższej ligi danego kraju. Turniej jest organizowany przez UEFA i stanowi kontynuację Pucharu Klubowych Mistrzów Europy (utrzymując oficjalnie obie nazwy);
Obecny system rozgrywek w Lidze Mistrzów
Rozgrywki grupowe są poprzedzone eliminacjami, w których biorą udział mistrzowie niżej sklasyfikowanych krajów oraz drużyny z trzecich i czwartych miejsc z najlepszych lig europejskich. Sama Liga Mistrzów składa się z dwóch faz. Pierwsza – faza grupowa, gdzie 32 drużyny grają w 8 grupach po 4 w każdej. Wszystkie drużyny grają ze sobą dwa razy. Z każdej grupy awansują dwa najlepsze kluby, natomiast trzecia drużyna awansuje do Pucharu UEFA. Druga faza – play off rozgrywana jest systemem pucharowym. Drużyny z danej pary grają ze sobą dwa razy – raz u siebie, raz na wyjeździe. Do finału awansują dwie drużyny, które rozgrywają tylko jedno spotkanie na neutralnym stadionie.
Reforma rozgrywek
Od 2009 roku zgodnie z zarządeniem Michela Platiniego - szefa UEFA - ma być przeprowadzona reforma dotycząca drużyn w tych rozgrywkach. Druzyny z lig, np. angielskiej czy hiszpańskiej z miejsc 3, 4 itd. mają ustąpić miejsca mistrzom krajowym z takich federacji jak, np. polska, słowacka, rumuńska itd., aby te nie musiały grać w eliminacjach. Decyzja ta spotkała się z ostrym sprzeciwem drużyn z najlepszych lig świata oraz z grupy G-14 oficjalnie nie uznawanej przez UEFA. Platini zapowiedział jednak, że reforma zostanie przeprowadzona bez względu na jakiekolwiek protesty.
Mecz o III miejsce w Lidze Mistrzów
W Lidze Mistrzów nigdy nie było meczu o III miejsce. Podobna sytuacja jest w Mistrzostwach Europy w piłce nożnej od turnieju w 1984 roku.
- Puchar UEFA
Puchar Klubowych Mistrzów Europy (zwany także Pucharem Europy lub Pucharem Mistrzów) jest rozgrywany od sezonu 1955/1956. Do fazy półfinałowej rozgrywany był systemem pucharowym. W finale rozgrywano tylko jedno spotkanie na neutralnym stadionie. Od sezonu 1991/1992, turniej przybrał formę rozgrywek grupowych, a w sezonie 1992/1993 zmieniono jego nazwę na Liga Mistrzów. Rozgrywki te stały się najbardziej prestiżowym i komercyjnym przedsięwzięciem piłkarskim na świecie. W kolejnych sezonach powiększono liczbę uczestniczących w nim drużyn z 8 do 32, a do startujących w nim zwyczajowo mistrzów klubowych dołączone zostały drużyny z najlepszych lig Europy zajmujące drugie lub/oraz trzecie, a nawet czwarte miejsca w rozgrywkach swoich krajów. Stworzono w ten sposób turniej w którym rywalizują najlepsze drużyny Europy a niejednokrotnie na świecie;
- Superpuchar Europy UEFA
UEFA Super Cup to mecz odbywający się już po zakończeniu rozgrywek Ligi Mistrzów oraz Pucharu UEFA. Biorą w nim udział najlepsze drużyny tych turniejów. Ma on więc za założenie wyłonienie najlepszego piłkarskiego klubu na Starym Kontynencie. Historia Superpucharu sięga 1972. Pierwsze trofeum ufundowała redakcja holenderskiego pisma "De Telegraaf" z inicjatywy dziennikarza Antona Witkampa. Początkowo o zdobyciu Superpucharu decydował dwumecz pomiędzy triumfatorem Pucharu Europejskich Mistrzów Krajowych (późniejszej Ligi Mistrzów) i triumfatorem Pucharu Zdobywców Pucharów. Od 1998 rozgrywany jest jeden mecz finałowy, na stadionie w Monaco (Stade Louis II). Po likwidacji Pucharu Zdobywców Pucharów (ostatnia edycja 1998/1999) drugim finalistą został zespół zwycięzców Pucharu UEFA.
- Puchar Zdobywców Pucharów (zawieszony)
w rozgrywkach Pucharu Zdobywców Pucharów brały udział drużyny które w swoich krajach zdobyły puchar kraju. PZP rozgrywany pod patronatem UEFA organizowany był w latach 1961 - 1999. Gdy rozwiązano Puchar Zdobywców Pucharów zwycięzcy pucharu danego kraju zaczęli startować w rozgrywkach Puchar UEFA.
W meczach finałowych brało udział 55 drużyn klubowych z 17 państw;
- Puchar Interkontynentalny (zastąpiony przez Klubowe Mistrzostwa Świata)
(znany również pod nazwą Toyota Cup)- mecz piłkarski, w którym corocznie spotykali się ze sobą zwycięzcy europejskiej Ligi Mistrzów i południowoamerykańskiego Copa Libertadores. Do 1968 roku zwycięzcą była drużyna, która w dwóch meczach uzyskała więcej punktów. Jeśli rywalizacja po dwóch spotkaniach była nierozstrzygnięta rozgrywano trzeci mecz. W latach 1969-1979 odbywał się dwumecz i wygrywała drużyna, która zdobędzie w nim więcej goli. Od 1980 roku rozgrywano jeden mecz. Najpierw (do 2000) był on rozgrywany w Tokio, a w następnych latach w Jokohamie. Od 2005 roku Puchar Interkontynentalny został zastąpiony Klubowymi Mistrzostwami Świata.
- Mistrzostwa Europy w piłce nożnej
zawody najlepszych krajowych reprezentacji piłkarskich w Europie. Mistrzostwa odbywają się co 4 lata i poprzedzone są eliminacjami toczącymi się w grupach. Pierwsze mistrzostwa odbyły się w roku 1960 i wtedy były nazywane Puchar Narodów Europejskich później przemianowane do obecnej nazwy.
Do roku 1976 do turnieju finałowego awansowały tylko 4 zespoły, w latach 1980-1992 w turnieju brało udział 8 zespołów, a w roku 1996 już 16 zespołów. Gospodarz mistrzostw kwalifikuje się automatycznie do turnieju finałowego.
W roku 1980 na Mistrzostwach Europy po raz ostatni rozegrano mecz o trzecie miejsce.
Polska wraz z Ukrainą zorganizuje Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012.
UEFA jest członkiem FIFA, Międzynarodowej Federacji Piłki Nożnej (Fédération Internationale de Football Association,) – czyli organizacji pozarządowej działającej na całym świecie, zrzeszającej 204 narodowych federacji piłki nożnej. To właśnie FIFA organizuje światowe rozgrywki piłkarskie (turnieje olimpijskie, mistrzostwa świata kobiet i mężczyzn oraz grup młodzieżowych itp.) oraz ustala przepisy gry w piłkę nożną. FIFA jest nadrzędną organizacją wobec federacji regionalnych: AFC – w Azji, CAF – w Afryce, CONMEBOL – Ameryka Południowa, CONCACAF – Ameryka Północna, Środkowa i Karaiby, OFC – Oceania i UEFA w Europie.
FIFA swoja historię rozpoczęła w Paryżu dnia 21 maja 1904, kiedy to reprezentanci:
Francji (Robert Guérin, André Espir), Belgii (Louis Muhlinghaus, Max Kahn), Danii (Ludvig Sylow), Holandii (Carl Anton Wilhelm Hirschmann), Szwecji (Ludvig Sylow) i Szwajcarii (Victor E. Schneider) oraz hiszpańskiego klubu Madrid CF (André Espir) podpisali akt założycielski.
Pierwsze międzynarodowe mecze towarzyskie rozegrano na początku XX wieku, należało więc powołać organizację, która będzie kontrolować zarówno przebieg rozgrywek, jak i tworzyć regulaminy oraz jednolite zasady rozgrywania meczu pilki nożnej. Federacji Angielskiej (powstała w roku 1863) zależało na odegraniu głównej roli w federacji międzynarodowej. Jednak nawet przeciągnie decyzji ze strony Anglików nie przeszkodziło w sprawnym rozesłaniu zaproszeń potencjalnym przyszłym członkom FIFA i ograniczeniu roszczeń federacji Anglików.
Pierwszy status FIFA wnosił zasady:
- uznanie federacji innych krajów
- zakaz gry zawodników dla różnych narodów
- ujednolicenie zasad rozgrywania meczów
- każda federacja musiała zapłacić 55 FF na rzecz FIFA
- przejęcie przez FIFA obowiązku nadzorowania meczów międzypaństwowych.
I Kongres (23 maja – 24 maja 1904) FIFA przyniósł ze sobą prezydenturę Roberta Guérin’a, Victora E. Schneider’a oraz Carla Anton’a Wilhelm’a Hirschmann’a mianowano jego zastępcami.Louis Muhlinghauswas został głównym sekretarzem i skarbnikiem, a jego asystentem Ludvig Sylow. 14 kwietnia 1905 roku Komitet Wykonawczy przyłączył do FIFA Anglię. Był to pierwszy duży sukces nowej organizacji.
II Kongres odbył się również w Paryżu pomiędzy 10 czerwca – 12 czerwca 1905 roku. W międzyczasie przyłączyły się do federacji, Niemcy, Austria, Włochy, Węgry, Szkocja, Walia oraz Irlandia.
To właśnie podczas II Kongresu FIFA Hirschmann zaproponował rozegranie "międzynarodowych mistrzostw", które miały odbywać się w czterech grupach:
- I grupa – Anglia, Szkocja, Walia, Irlandia
- II grupa – Belgia, Francja, Hiszpania, Holandia
- III grupa – Austria, Szwajcaria, Węgry, Włochy
- IV grupa – Dania, Niemcy, Szwecja
Cały turniej zamierzano przeprowadzić w Szwecji. Jednak do ostatniego dnia składania zgłoszeń (31 sierpnia 1905) nie wpłynęła żadna oferta.
Kolejne kongresy
Na kolejnym kongresie w Bernie pod nieobecność prezydenta Guerina prowadzono kuluarowe rozmowy z Danielem Burleyem Woolfallem (przewodniczący FA), którego wybrano na nowego prezydenta. Woolfall za priorytet wziął ujednolicenie przepisów gry w piłkę nożną. Wciąż jednak głównym problemem, który trzeba było rozwiązać, to zorganizować mistrzowskie zawody międzynarodowe. Pierwsza sposobność nadarzyła się z okazji letnich igrzysk olimpijskich w Londynie, jednak większość komplikacji nie została rozwiązana aż do kolejnych Igrzysk Olimpijskich w Sztokholmie. Do tego czasu mecze traktowane były tylko jako widowisko, a nie współzawodnictwo. Pod wodzą angielskiego prezydenta duży postęp zrobiono na kanwie administracyjnej. Po raz pierwszy wydano biuletyn informacyjny FIFA. Do 1909 roku w skład federacji wchodziły tylko kraje europejskie, jednak już na przełomie roku 1909 – 1910 do grona FIFA dołączyła Republika Południowej Afryki, w 1912 roku Argentyna i Chile, a USA w 1913. To był pierwszy krok ku połączeniu całego świata piłkarskiego pod wodzą jednej federacji. W 1914 wraz z wybuchem I wojny światowej nastąpiła przerwa w rozwoju organizacji, jednak nie powstrzymało to piłkarskich rozgrywek międzypaństwowych, które organizowano na neutralnych boiskach. W roku 1918 umiera Daniel Burley Woolfall a jego śmierć bardzo spowalnia dalszy rozwój federacji, która od tego czasu była pod rządami Carla Hirschmanna, człowieka bardzo oddanego na rzecz piłki nożnej w swoim kraju i pracy dla FIFA. Pod koniec wojny, z inicjatywy Jules'a Rimeta zaczął prowadzić rozmowy ze wszystkimi krajami, które były już włączone do organizacji. On również powołał spotkanie w Brukseli w 1919 roku. Kolejne spotkanie odbyło się w Antwerpii w 1920 roku, gdzie wybrano nowy zarząd. Prezydentem został Jules Rimet, jego zastępcą Louis Oestrup oraz Carl Hirschmann jako Sekretarz Generalny. W roku 1921 FIFA liczyła 20 członków. Postanowiono, że turniej olimpijski będzie odbywał się zgodnie z zasadami ustalonymi przez FIFA i będzie uznawany za mistrzostwa świata amatorów. Już wtedy również pojawiła się myśl o organizacji turnieju mistrzostw świata. Na kolejnym kongresie w Amsterdamie 28 maja 1928 roku ustalono, że odbędą się pierwsze mistrzostwa świata w piłce nożnej. Gospodarz miał zostać wybrany spośród następujących krajów: Węgry, Włochy, Holandia, Hiszpania, Szwecja i Urugwaj. Od samego początku było wiadomo, że największe szanse ma Urugwaj, który był dwukrotnym mistrzem olimpijskim, a w roku 1930 obchodził 100 rocznicę odzyskania niepodległości. Kongres w Barcelonie w 1929 roku zadecydował o tym, że Urugwaj będzie organizatorem I Mistrzostw Świata w piłce nożnej, jednak ta decyzja nie była pozytywnie odebrana w pogrążonej w kryzysie gospodarczym Europie, a podróż przez ocean była bardzo kosztowna. Nad turniejem pojawiły się czarne chmury ale ciężki wysiłek organizacyjny się opłacił i dnia 18 czerwca 1930 roku na stadionie Centenario w Montevideo odbyło się otwarcie I Mistrzostw Świata w piłce nożnej. W turnieju udział wzięło 13 zespołów:
- 4 z Europy
- 7 z Ameryki Południowej
- 2 z Ameryki Północnej
Turniej zakończył się wielkim sukcesem sportowym i finansowym. Jednym minusem była mała ilość drużyn europejskich. Ustalono, że turniej mistrzowski będzie odbywał się regularnie co 4 lata.
Kolejno prezydentami FIFA byli:
- 1904-1906 – Robert Guerin (Francja)
- 1906-1918 – Daniel Burley Woolfall (Anglia)
- 1921-1954 – Jules Rimet (Francja) – mianowany Honorowym Prezydentem FIFA 21 czerwca 1954
- 1954-1955 – Rodolphe William Seeldrayers (Belgia)
- 1955-1961 – Arthur Drewry (Anglia)
- 1961-1974 – Sir Stanley Rous (Anglia) – mianowany Honorowym Prezydentem FIFA 11 czerwca 1974
- 1974-1998 – João Havelange (Brazylia) – mianowany Honorowym Prezydentem FIFA 8 czerwca 1998
- od 1998 – Sepp Blatter (Szwajcaria)
źródło: pl.wikipedia.org
źrodło: www.euro2012.pilkarze.net
oraz materiały własne



